Verzameling Jalta

OP REIS MET DE MUZIEK VAN JAN VERSTRAETEN

Jan Verstraeten, Belgisch muzikant, kunstenaar en ‘veelzijdig ongeleid projectiel’ (volgens OOR-journalist Willem Jongeneelen) verraste het Nederlandse publiek met een subliem optreden. In de Koorzaal van het Concertgebouw in Amsterdam bracht hij samen met zijn band allerlei filmische indiepopliedjes, oftewel alternatieve songs. Zijn splinternieuwe EP Cheap Dreams werd eerder door het onafhankelijke kwaliteitslabel Unday Records uitgebracht, onder andere thuishaven van Flying Horseman, Het Zesde Metaal, Trixie Whitley, Intergalactic Lovers en tot voor kort Tamino.

De sierlijke kroonluchters dimden het licht. Een intieme sfeer. Op de tafeltjes stonden retro lampjes te pronken. De borrelnootjes en drankjes waren al door het concertgebouw klaargelegd. En dan, het optreden van Jan Verstraeten en de band vanaf de eerste rij. Vanaf de eerste seconde wisten de muzikanten de bezoekers in de zaal mee op reis te nemen.

“Beter dan zijn online videoclips.” “Uitstekend.” “Jee, wat waren ze goed.” “Die maskers bij dat nummer waren een knipoog naar de ku klux klan denk ik?” “Zag je die vintage cassetterecorder van dat bekende speelgoedmerk tijdens dat ene nummer?” Zomaar wat reacties van bezoekers uit de zaal. Maar wat alom bleef doorklinken, was dat het optreden veel te kort was geweest en dus veel te snel was overgegaan. Misschien is dat wel het grootste compliment voor een muzikant.

Tijd doden met schrijven en tekenen
De passie voor muziek en beeldende kunst was bij Jan Verstraeten al vroeg aanwezig. Verstraeten groeide op in een grijze achterwijk waar hij de tijd doodde met schrijven en tekenen. In zijn tienerjaren was Verstraeten actief in verschillende bands waar hij ook t-shirts, cassetten, platenhoezen en affiches voor ontwierp. Na zijn studies werkte Jan Verstraeten onder meerdere pseudoniemen, zoals Charlie Jones’ Big Band waar hij drie platen mee uitbracht. Tussendoor exposeerde hij zijn beeldend werk en schreef hij aan een theaterstuk.

Cheap Dreams
In 2017 ging Verstraeten onder zijn echte naam verder. Hij focuste zich uitsluitend op zijn eerste solo-EP: Cheap Dreams. De muziek ontstond door het idee om met een zelfgemaakt ‘motor-huis’ een road-movie te maken. Geïnspireerd op landschappen uit oude western films schreef Jan Verstraeten de muziek als soundtrack voor een eigen denkbeeldige speelfilm.

Cheap Dreams staat voor het contrast tussen idyllische scenes in het hoofd van Verstraeten en de eigenlijke rauwe stad waarin hij woonde. Dat contrast is ook terug te vinden in het artwork en de video-clips die hij zelf maakte.

Line-up tijdens dit concert:

Jan Verstraeten, zang, gitaar en toetsen

Koen de Gendt, contrabas en zang

Joris de Bock, drums en zang

Joël Vranken, kofferharmonium, toetsen en zang

Stefaan de Rycke, viool

Griet Wiame, viool

Esther Coorevits, altviool

Vincent Werbrouck, cello

JOODSE MENSEN HERKEN JE AAN HUN STRIJD MET WOORDEN

“Dit is een ode aan Joodse muzikanten, geen tribute,” zegt zangeres Niki Jacobs lachend wanneer zij haar show in het Concertgebouw in Amsterdam opent. En ook: “ik kan er niks aan doen. Alle nummers die bepalend zijn in mijn leven, zijn niet heel vrolijk. Verwacht maar geen gezellige voorstelling.” Humor heeft deze charmante dame zeker. Dat gaat gedurende de voorstelling zo door. “Ik was woest aantrekkelijk en gemakkelijk,” vertelt zij over haar eigen Sex and the city-jaren in New York. Niki Jacobs neemt ons middels haar zang, verhalen en beelden op het grote scherm mee in haar geschiedenis, die ook nog eens in een korte verhalenbundel opgesomd wordt.

Haar stem is helder en voedend voor de ziel. De lijst aan Joodse muzikanten die Jacobs ons op het grote scherm toont, is eindeloos lang en niks anders dan verbluffend. Van velen wist ik geeneens dat zij Joods zijn of waren. Daar is iets mee. “Mensen die zich niet aan de regels houden, hun eigen regels bepalen en geschiedenis schrijven. Zeker in deze tijden vind ik het mooi om u hierin mee te nemen en wat ben ik trots.”

De historie is zeer zeker iconisch en ook een reactie op de eeuwenlange maatschappelijke pijn van Joodse mensen en al helemaal op de Tweede Wereldoorlog. Niki Jacobs spreekt en zingt over het verdwenen Joodse straatbeeld in Europa en hoe het Jodendom in de Verenigde Staten zo openlijk een plek kreeg. Zij onderstreept die rijke cultuur met haar eigen versie van het gewichtige lied Kol Nidrei, een lied dat op Joods nieuwjaar en Grote Verzoendag in de synagoge wordt gezongen. Haar versie raakt mij meer dan ik wil toegeven. Even ga ik uit mijn stoel en weer terug om mijzelf een houding te geven.

“Van Joodse componisten, schrijvers, kunstenaars enzovoorts heb ik mijn levenswerk gemaakt. Ik dook in de boeken om uit te vinden waar je nou aan herkent of iemand Joods is. Ja, de Chassidische mannen herken je wel. Maar verder hebben Joodse mensen allemaal verschillende uiterlijkheden. Wat is dat nou toch, dacht ik steeds bij mijzelf, totdat ik een keer de keuken in liep bij mijn familie. Ik zag iedereen meedoen aan een gesprek en meningen verkondigen. Toen wist ik het! Hun stem. Joodse mensen herken je aan hun strijd met woorden.” Ik kon alleen maar blijven glimlachen.

Over Niki Jacobs
Niki Jacobs (1978) zingt al meer dan tien jaar. Vanuit haar klassieke vocale scholing heeft zij zich aanvankelijk gespecialiseerd in het zingen van Jiddische liederen. Jacobs studeerde aan het conservatorium en daarnaast in Londen en New York. Niki Jacobs is een begaafd vertolker van Jiddische liederen en wordt gezien als één van de beste zangeressen van dit moment.

Line-up tijdens dit concert:

Zang/gitaar – Niki Jacobs

Piano/accordeon – Pieter Jan Cramer van den Bogaart

Cello – Emile Visser

Banjo/mandoline/gitaar/zang – Hubby Jenkins

Contrabas – Jason Sypher

MUZIEK VOOR EEN GEBROKEN HART EN EEN MELLOW AVOND

Be still my heart, my heart be still; dat is het bekendste lied van Silje Nergaard. “Dat nummer heeft haar vleugels uitgeslagen en duikt steeds weer op de meest onverwachtse plekken op. Daar ben ik dankbaar voor.” De Noorweegse zangeres staat in het Concertgebouw in Amsterdam op het podium te pronken en neemt ons met haar heldere stem en verhalen mee naar verschillende continenten. Zo draagt ze een nummer op aan de man die dagelijks aan het strand in Italië kokosnoten verkocht. Het publiek kan het waarderen.

Silje Nergaard wordt begeleid door haar driekoppige combo, waaronder haar steun en toeverlaat en het briljante brein van een bassist, met wie ze inmiddels al meer dan twintig jaar samenwerkt. “Ooit begonnen we in het vak door langs gevangenissen te gaan, weet je dat nog,” vraagt ze hem geamuseerd en duwt hem een heel stuk naar voren op het podium. Nergaard brengt ingetogen romantische liedjes waarin pop en jazz elkaar op virtuoze wijze ontmoeten. Muziek voor een gebroken hart en een mellow avond. Dit alles doet zij met veel souplesse.

De afgelopen twintig jaar speelde Silje Nergaard met artiesten zoals Al Jarreau, Pat Metheny, Toots Thielemans en John Scofield. In Japan scoorde ze een nummer-één-hit. Dat leidde tot nog iets opmerkelijks. Er werd een wijn naar haar vernoemd.

Line-up tijdens dit concert

Zang – Silje Nergaard

Bas – Audun Erlien

Toetsen – Andreas Ulvo

Drums – Wetle Holte

ONTHOUD LIEFDE – 50 JAAR NA JOHN LENNON EN YOKO ONO IN HET HILTON HOTEL IN AMSTERDAM

John Lennon en Yoko Ono sloten zich in 1969 een week lang op in het Amsterdamse Hilton Hotel. Het pasgetrouwde stel probeerde met deze actie een statement te maken voor wereldvrede. Van over de hele wereld kwamen journalisten langs om Lennon en Ono in Kamer 702 te interviewen. Tijdens een avondviering in het Concertgebouw in Amsterdam, neemt Presentator Gijs Groenteman ons mee naar die bijzondere week in 1969 en de impact die de bed-in had op de wereld. In een interview met Beatles-kenner Mark Lewisohn worden wij tijdens de muzikale optredens door, helemaal op de hoogte gebracht van het doen en laten van alle Beatles-leden en niet alleen van John Lennon. De boodschap van wereldvrede is anno 2019 nog altijd relevant en minstens zo actueel.

Kunst en geschiedenis schrijven, gaat gepaard met grootst mogelijke verantwoordelijkheid

Wat gelijk in mij opkomt, is hoe oprecht de actie van Lennon was. Kunst en geschiedenis schrijven, gaat namelijk gepaard met de grootst mogelijke verantwoordelijkheid. De wereld, ook die van entertainment en de kunsten, bestaat helaas voor een deel uit neppe, zakelijke en gedurfde narcisten die iets willen neerzetten uit egocentrische overwegingen, of om de adrenaline in hun soms holle bestaan op te zoeken. Ik ken inmiddels toch wel wat (internationale) muzikanten, schrijvers, acteurs, beeldhouwers, kunstenaars en ga zo maar door. De bloedzuigers in de huidige Instaperfect-generatie zijn er helemaal klaar voor en maken zuivere en onbaatzuchtige expressie in de wereld kapot. Het onderscheid tussen beide groepen kunnen maken, valt niet mee. Wat niet zuiver gedaan wordt, maakt alles gratieloos en leeg. Wat er vervolgens neergezet wordt, heeft niets weg van het verhevene wat bij de integere grootheden terug te zien is.

Wanneer ik echter met al die mensen kan delen hoe het voelt om te willen werken aan zuivere en onbaatzuchtige expressie, zelfs onbetaald of kleinschalig, dan is dat het allermooiste wat er maar kan bestaan in een mensenleven. Mark Lewisohn twijfelt echter geen seconde aan John Lennon’s oprechtheid. Hij en de rest van de Beatles zijn ook een case van geluk: de juiste tijd, plek, connecties, tijdgeest enzovoorts. “Maar zo’n soort persoon was John Lennon wel. Idealistisch en andersdenkend. Hij geloofde oprecht in een andere manier van met elkaar omgaan in de wereld. Natuurlijk wist hij dat hij veel kwesties zoals de oorlogen in die tijd niet kon beïnvloeden door een week in bed te blijven liggen, maar hij wilde in ieder geval het gesprek openen en mensen aan het denken zetten.”

Muzikale ode aan Lennon en Ono
In Remember Love kijken we terug op een interessant stuk (muziek)geschiedenis. Come TogetherGive Peace A Chance en Imagine: Yorick van Norden, Marike Jager, Maaike Ouboter, Bertolf en Roel van Velzen brengen een muzikale ode aan Lennon en Ono. Het publiek in de grote zaal geniet mee. De kwaliteit van het optreden verschilt een beetje per muzikant. Hier en daar had iedereen iets krachtiger kunnen spelen of zingen en ook wat meer op elkaar ingespeeld. De eenheid mist op momenten. Bertolf en Roel van Velzen zijn muzikaal gezien sterk. Bij Bertolf krijg je het idee dat hij zo terug in de tijd kan, mee op tournee met de Beatles. Roel van Velzen is gewoon een ijzersterke performer, ongeacht de setting waarin hij moet optreden.

Fototentoonstelling in het Hilton
Vanaf 25 maart wordt uitgebreid gevierd dat John Lennon en Yoko Ono 50 jaar geleden hun bed-in for peace hielden in het Amsterdamse Hilton. Daar is van 22 tot en met 31 maart een fototentoonstelling en enkele speciale evenementen. De viering wordt op woensdag 3 april afgesloten in Het Concertgebouw. Meer informatie.

Line-up tijdens dit concert

Zang – Maaike Ouboter

Zang – Bertolf

Zang – Marike Jager

Zang – Roel van Velzen

Zang/bandleider – Yorick van Norden

Gitaar – Maarten Kooijman

Drums – Jeroen Kleijn

Basgitaar – Danny van Tiggele

Toetsen – Paul Bond

Interview – Mark Lewisohn

Interview – Jan Donkers

Presentatie – Gijs Groenteman

AND ALL THAT JAZZ

Of je houdt ervan, of niet. Ik ben er in ieder geval verliefd op: and all that jazz. Sinds mijn tienerjaren ben ik zo’n beetje kind aan huis bij Café Alto, naast het Leidseplein in Amsterdam. Live optredens, hard geklap bij solo’s, ronde tafeltjes, een smal en bruin decor, talloze bekende kiekjes en in mijn geval altijd een ijskoude, pure wodka.

De statige zaal in het Concertgebouw in Amsterdam valt niet te verwarren met Café Alto, het Bimhuis of wat voor andere locatie dan ook. Als ik mijn ogen sluit, waan ik mij in al die jazz venues, niet alleen in Nederland, maar in all die verschillende steden, bijvoorbeeld New York, New Orleans, Austin, Sydney, Melbourne, Parijs enzovoorts. Jazz is inmiddels universeel. Presentator Bert Vuijsje, begeleider Rob Horsting, 89-jarige muzikant Ack van Rooyen en al die andere getalenteerde muzikanten van het Jazz Orchestra, waaronder Simon Rigter, helpen mij herinneren dat ik hier zit. Hier is in Amsterdam Oud-Zuid, naast mijn anker en liefde het Museumplein. Hier is thuis, waar ik altijd zal blijven. Hier is tijdens een Dutch Jazz Heritage-beleving van jazzlegende Chet Baker. Hier is onverstoord geluk.

We zijn in staat om iets van een ander te maken wat hij of zij helemaal niet is

De originele beelden van Chet Baker en zijn band zijn fascinerend, niet alleen omdat zo’n tenger ventje zo waanzinnig goed kan spelen en in het domein van de donkere meestertalenten zijn plek weet te veroveren. Wat mij intrigeert, deels omdat het een thema is in het derde boek waar ik momenteel aan werk, is hoe zo’n man het voor elkaar krijgt om te presteren onder invloed. Slechts één muzikant in de band van Chet Baker was clean. De gevolgen van de drugs voor de band kennen we inmiddels maar al te goed. Wat mij fascineert, is hoe wij met z’n allen Chet Baker zien. We hebben allen ons eigen perspectief op anderen. We zijn in staat om iets van een ander te maken wat hij of zij helemaal niet is, of dat nou in het voordeel van die persoon is of niet, of het terecht is of niet en of het een leven afbreekt of opbouwt. Blijft de gemiddelde persoon achter de meute aan gaan? Chet Baker had het allemaal mee. Natuurlijk excelleerde hij met nummers zoals But Not for Me en My Funny Valentine. Zijn fijngevoelige uitvoeringen waren subliem. Maar – en zonder oordeel – Chet Baker was ook gewoon een handige en niet zo handige junkie.

Een beetje zoals de bas bijna onopgemerkt de boel kan piloteren

Voor jongere talenten is het belangrijk om voorbeelden te hebben. Zeker in het Nederlandse muzieklandschap willen de jongere generaties ondersteund worden door hun voorgangers. Dat is op het podium te zien. Ik moet lachen om de wijze waarop de solo-optredens worden uitgevoerd. Saxofonisten gaan naast Ack van Rooyen staan en zoeken een blijk van erkenning tijdens hun solospel. Het is te merken aan van Rooyen dat hij zich ervan bewust is. Hij weet zijn medespelers op de juiste momenten te bemoedigen. Even knikt hij naar de gitarist. Je zou bijna zeggen dat hij en niet Rob Horsting de dirigent is. Een beetje zoals de bas bijna onopgemerkt de boel kan piloteren, of een steenoude boom een variëteit aan jonge gewassen in het woud om zich heen weet te verzamelen. Prachtig hoe de natuur werkt. Simon Rigter valt op. Hij staat vertrouwelijk en ijzersterk, met andere woorden, volledig op zijn gemak en in getrainde eenvoud te spelen. Ik ben ervan overtuigd dat we allemaal vlieguren moeten maken en mensen nodig hebben die we bewonderen en die ons verder willen brengen. Goed en succesvol willen zijn, is logisch, zeker in de wereld van de kunsten. Wat mij betreft betekent goed en succesvol zijn echter niet willen spelen als een ander. Goed en succesvol staat voor eigenheid in geluid, stem, stijl, denkwijze, motoriek, zijn en afdrukken. Loslaten van alles wat er eerst moest worden aangeleerd, om uit te komen bij rijping.

GOSPELKOOR DELIVERANCE BESTAAT 20 JAAR

Mogelijk is er geen muziekgenre zo meeslepend en boost-gevend als gospel, zeker wanneer het koor uit zo’n veertig kracht- en prachtvrouwen bestaat, zoals bij het Amsterdamse gospelkoor Deliverance het geval is. Het twintigjarige jubileum werd in het Concertgebouw in Amsterdam gevierd en een spectaculaire viering was het zeer zeker. By far was dit het mooiste optreden in jaren.

Er is niets mooiers dan wanneer vrouwen in hun kracht staan en gemeenschappelijk naar voren treden. Colorful voices was dan ook niet zomaar het thema van de avond en niet zomaar een loze kreet. Al die mooie vrouwen in alle soorten, maten en kleuren maakten het tot een groot succes. Iedere vrouw apart, had zo een solotraject in kunnen gaan. Gedurende het concert kreeg iedere smaak of kleur echter de volle aandacht, onder andere door solo-optredens.

Er was maar één keer iets van rivaliteit tussen twee dames te bespeuren. Ik ving een glimp van onzekerheid op bij een gracieuze, zachtaardige en tengere zangeres die het in en duet moest opnemen tegen een stoere, eigenzinnige en overweldigende powerhouse van een vrouw, die zo haar eigen programma op de Nederlandse televisie draaiende zou weten te houden. Ik glimlachte uitbundig, want de gracieuze dame was een natuurkracht op zichzelf en had alleen geen idee in welke mate. Haar tegenpartij had dat wel in de gaten. Beide dames waren fenomenaal en niet met elkaar te vergelijken, net zoals al die andere dames, die ons met hun krachtige solo’s meenamen in een inclusieve, verrijkende en onvergetelijke muzikale reis.

De algemene conclusie van de avond was duidelijk: Nederland heeft op grootschalig niveau nog iets te ontdekken, namelijk het gospelkoor Deliverance. Of je nou van gospel houdt of niet, laat je vooral gewoon meenemen en verrassen. Voor je het weet, sta je mee te swingen, of vol verbazing te luisteren naar hoe de dames zonder enige hulpmiddelen zoals instrumenten, regengeluid weten te creëren. Maar boven alles vertelt iedere vrouw je daar op het podium middels zang een eigen verhaal. Als je daar oog en oor voor hebt, loop je de zaal uit en merk je dat je veranderd bent – ietsjes dan. Die belofte van pure levensvreugde durf ik te maken.

Line-up tijdens dit concert

Koor: prachtvrouwen van Deliverance

Dirigent: Erwin Young

Bandleider/piano: Rick Piepers

Gitaar: Daan de Nobel

Bas: Harm Wijntjes

Percussie: Luis Díaz

SJORS VAN DER PANNE VAART IN HET LICHT VAN DE ZON

Ken je dat van mensen die het gewoon niet hebben en zichzelf opleuken met allemaal tierelantijntjes? Hoe alternatief de uitdossing dan ook, hoe opgedost het haar en hoe rood de lippen ook mogen zijn, het wordt er gewoon niet beter op. Sterker nog, het lijkt allemaal te geforceerd onder het mom van ‘de bloemetjes buiten zetten’, ‘zelf een feestje maken van het leven’ en ‘lief zijn voor jezelf’.

Andersom geldt het ook: ken je dat van mensen die zo eenvoudig zijn en het gewoon helemaal hebben, die less is more uitstekend vertolken? Al zouden zij met een vuilniszak over hun lijf over straat gaan, ze blijven vol allure zoals ontwerpster Coco Chanel dat eens bedoelde (en niet haar afgevaardigden die het merk vandaag de dag in stand moeten houden). Ze blijven vol charisma, mysterie, levenslust en meer. Daardoor moet je even, ook al weet je misschien niet eens waarom, naar hen om kijken. Ditzelfde fenomeen geldt natuurlijk net zo goed voor talent en inhoud.

Zanger Sjors van der Panne liet de stoelen van de juryleden van The Voice of Holland in een paar seconden tijdens een blinde auditie keren. Het was overduidelijk: deze man is de winnaar van het seizoen. Deze man heeft het. Deze man blijft. Op 40-jarige leeftijd staat Sjors dan eindelijk op het podium in de grote zaal van het Concertgebouw. Zeg me dat het niet zo is komt uiteraard voorbij. Call it magic zou Coldplay zeggen. Sjors staat er niet alleen, maar met zijn Nederlandse muzikale helden Karin BloemenJan DullesMathilde Santing en koningin Willeke Alberti. “Daarom verhuisde ik ooit naar Amsterdam. Mathilde, heb je dat gehoord?” Sjors raakt haar even op haar schouders aan. Deze man is nu thuis. Vanaf het grote balkon kan ik alleen maar glimlachen. Er is geen deadline voor wat wij in het leven te doen hebben, geen uitgestippeld pad en zeker geen ‘zo heurt het’. Daarbij laat één gedachte mij niet los, namelijk: wat is het toch heerlijk om in Nederland te zijn.

Karin Bloemen houdt ons een spiegel voor met haar lied Amsterdam gaat dood. Inmiddels durf ik zelf ook nogal wat commentaar te leveren, want niet alleen ben ik geboren en getogen in Amsterdam, ik ben het echte Oud-Zuid, of je het volgt of niet. Niet alle hedendaagse veranderingen zijn even goed voor Amsterdam, om het zacht uit te drukken. Karin’s jurk is larger than life en haar stem vult inmiddels heel de stad. Het zou mij niet verbazen als haar thuisfront in Broek in Waterland haar ook vanaf het Concertgebouw zou kunnen horen. Ik denk aan het recent verschenen boek Mijn ware verhaal en doe een grote buiging in gedachten. Nee, ik ben zeer zeker niet de enige met een krankzinnige geschiedenis die omgebogen wordt naar veel goeds in de wereld.

Sjors en zijn helden nemen ons door verschillende tijdperken van het Nederlandse lied. Zing vecht huil bid lach werk en bewonderen de hele zaal doet meeDe levensechte vriendschap tussen Jan en Sjors spat er tijdens de optredens van af. Eén van mijn drie lijfliederen komt voorbij in een rumbaversie, namelijk Laat me. De mooiste versie blijft misschien wel het optreden van Sjors bij Hemelbestormers op NPO Radio 2. De andere twee lijfliederen zijn Maybe Tomorrow en I rememberDe glimlach van een kind is de hele wereld waard, draagt Willeke Alberti voor en zo is dat. Zij helpt ons herinneren dat Samen zijn ons door alle seizoenen van het leven haalt. Hoeveel mensen in de zaal dan ook op staande voet staan mee te zingen, knusser en Hollandser dan dit wordt het niet. De enige teleurstelling die ik aan de avond overhoud, is dat In het zicht van de havenniet aan bod is gekomen. Dat nummer blijft immers het moment dat mijn respect voor het vakmanschap van Sjors regelrecht werd omgezet in liefde.

Hier in het zicht van de havenWaar de tijd stopt waar hij ooit begon. Maar ik vaar weg van de havenWant ik volg m’n hartIn het licht van de zon

STEVIE WONDER TRIBUTE: EEN MUZIKALE POWER SHOT EN SWING WORK OUT

Een Stevie Wonder-eerbetoon in het Concertgebouw in Amsterdam; dat kan niets anders opleveren dan een muzikale power shot en swing work out, zelfs voor de senioren in de zaal en voor de liefhebbers van klassiek.

Vanaf het balkon zie ik dat het publiek uiterst divers is en onder andere bestaat uit opvallend veel jonge stellen die elkaars hand vasthouden en later uit hun stoelen springen voor een gezamenlijke dans. Niet dat ik daar nou echt op in zoom hoor. Statistisch gezien, is het op deze bloedhete zomeravond werkelijk waar een feit. Misschien komen die jonge stellen wel voor het jonge talent Jeangu Macrooy die de hele zaal weet op te zwepen met de funky hits. Of zij komen voor Madeline Bell, een persoonlijkheid in geïnspireerde soul, rhythm en blues. Of gewoon voor Stevie Wonder.

Madeline Bell is mij er eentje

Madeline Bell wisselt haar outfits af als een nieuw decor in de opvolgende acte. Vóór de pauze draagt zij een gouden pak. Wanneer zij na de pauze in een glimmende blauwe variant het podium opkomt, krijgt zij een goedkeurend gejoel en geklap vanuit het publiek. Als een blijmoedige tiener neemt de ervaren zangeres giechelend naast haar medemuzikanten plaats.

Madeline Bell is mij er eentje. Kennelijk ben ik niet de enige die dat denkt. Ik lees de bewondering van het gezicht van zanger Jeangu Macrooy en saxofonist Simon Rigter af. Madeline Bell staat al net zo lang op de internationale podia als Stevie Wonder, met wie ze geregeld ook werkte. Zij heeft een dijk van een stem. Samen met zanger Jeangu Macrooy zingt zij alle Stevie Wonder klassiekers achter elkaar.

Koeler wordt het niet midden in de hittegolf van 2019. Gelukkig doet het Concertgebouw niet mee aan die extreme rage van hals over kop vervuilende airconditioning aanschaffen, waar heel Nederland ineens van in de ban lijkt te zijn. Waar de nuchtere houding van ‘doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’ is gebleven, is mij een raadsel. Madeline Bell zingt en danst het podium over, terwijl zij er met een boekje op los wappert om de muzikanten van het Jazz Orchestra van het Concertgebouw af te koelen. Hermine Deurloo die de harmonicasolo’s van Stevie Wonder voor haar rekening neemt, kan niets anders dan hard in de lach schieten. En jee, wat is Deurloo trouwens goed.

Edison
Terecht wijst dirigent Dennis Mackrel tijdens het concert op het enige nummer dat geen Stevie Wonder-compositie is. “Waarom? Kijk, Stevie Wonder won talloze prijzen. Maar ook ons eigen Jazz Orchestra van het Concertgebouw won recentelijk een Edison. Als ik dat niet benoem, weet ik dat onze muzikanten vanavond te bescheiden zijn om dat te doen. Graag een daverend applaus.”

Line up bij dit concert:
Jazz Orchestra van het Concertgebouw

Dirigent – Dennis Mackrel

Zang – Jeangu Macrooy

Zang – Madeline Bell

Harmonica – Hermine Deurloo

GALLOWSTREET ROYALE: NEO BRASS VOL BRANIE

Het was de bedoeling om naar Yoga in concert: flavours of India te gaan, want wat was ik nieuwsgierig naar geen stoelen in de grote zaal van het Concertgebouw en vervolgens een rustgevende en inspirerende ervaring hebben. Althans, dat was de belofte. Het liep allemaal anders en ik eindigde bij een concert van Gallowstreet Royale, voor mij een nieuw begrip in de muziekwereld. Rustgevend, was het niet. Inspirerend was het zeer zeker wel.

Rechtstreeks uit de Galgenstraat: een twaalfkoppige brassformatie Gallowstreet. Het blijkt dat zij sinds 2012 aan de weg timmeren met een mix van hiphop, funk, afrobeat en dance. Hun eerste album werd genomineerd voor een Edison. Eigentijdse composities in een symfonisch jasje. Neo brass met nog véél meer branie, toeter- en strijkgeweld dan gebruikelijk.

Dit concert in het Concertgebouw valt in de categorie groot, groter, groots. Gallowstreet Royale laat het Concertgebouw op de grondvesten schudden. De bombarie van alle blaasinstrumenten in combinatie met gitaren, violen, percussie en meer valt buitengewoon goed in de smaak. Het publiek zingt uit volle borst mee en laat de muzikanten aan het eind van de avond niet gaan.

Gallowstreet Royale bestaat uit the next door jonge mannen en vrouwen. Types die met hippe dingen bezig zijn, denk ik, zoals hun eigen groente en fruit verbouwen, reizen, bedrijfjes runnen en meer. Neo brass vol branie is hun stijl, om op te dansen, wat iedereen ook doet. Een knipoog naar de jaren ’20 van de vorige eeuw, gemixt met de millennials flair van nu.

Het orkest Pynarello is een vernieuwend en avontuurlijk collectief, een volgende generatie en de grootste talenten van dit moment. Het gezelschap gaat als een wervelwind door de porseleinkast van het Concertgebouw. Klassieke muziek en dan totaal anders: avontuurlijker, spontaner, directer, zónder dirigent en zónder bladmuziek. Het gezelschap maakt ook gebruik van hun podium om een boodschap te verkondigen: “als we samen weten waar we naartoe gaan en dat ook samen bepalen, onder andere met de aankomende generaties en onze aarde in het achterhoofd, dan krijgen we een akkoord.” Het publiek juicht alsof er zojuist de meest uitzonderlijke speech à la Martin Luther King wordt gegeven. Ik moet glimlachen, want alles heeft de allure van Radio 538 op bezoek bij NPO Radio 4. En dat is helemaal OK.

MUZIEK UIT DE JAREN ’60: IK BEGIN AAN MIJZELF TE TWIJFELEN

Precies vijftig jaar geleden vond het festival Woodstock in een Amerikaans weiland plaats. Een half miljoen mensen waren bloot, zo stoned als een garnaal en genoten van alle muziek van dat moment; de magie van de summer of love. In een propvolle grote zaal in het Concertgebouw beleefde ik three days of peace and music in één zinderende avond. All-starband Strange Brew speelde onder andere met Ricky Koole, Paul de Munnik en Lucas Hamming alle hoogtepunten van Santana, The Who, Joe Cocker, Jefferson Airplane, Crosby, Stills, Nash & Young en al die anderen. En jee, wat waren ze goed.

Eerder maakte Strange Brew onder andere voorstellingen van de muziek van The Beach Boys en Elvis Presley. Ik kende de band niet. Sterker nog, muziek uit de jaren ’60 was tot op heden nooit mijn favoriet. Maar na dit concert begon ik toch wel aan mijn smaak te twijfelen. Dat is het effect van het optreden van Strange Brew; misschien wel het grootste compliment wat je kunt krijgen. Soms is alles juist in zo min mogelijk woorden gezegd. Een kwaliteitsoptreden van jewelste.

LISA MORGENSTERN: VLIEGEN OP MUZIEK VAN CHAMELEON

Een zwarte oversized outfit met gebloemde laarsjes eronder, het haar in een halve paardenstaart, elegante pianostukken met barokke synth-pop en atmosferische elektronica, een engelenstem en een hoop levensverhalen; de Bulgaarse en Duitse zangeres, pianiste en componiste Lisa Morgenstern staat in de intieme Koorzaal van het Concertgebouw in Amsterdam. Zij draagt de muziekstukken van haar debuutalbum Chameleon voor aan het Nederlandse publiek. In april van dit jaar liet Lisa Morgenstern Chameleon eindelijk uitkomen, nadat zij er lang met vriend en Argentijnse producer Sebastian Plano aan had gewerkt. Een eigen stijl heeft zij zeer zeker en het publiek geniet van een mellow avond.

Lisa Morgenstern houdt de controle over zowel de piano als het mengpaneel. Haar vingers vliegen letterlijk alle kanten uit. Ondertussen oogt ze soms nog wat verlegen, maar het is aan haar te zien dat zij van haar optreden in het Concertgebouw geniet. “Een tijd geleden ging het niet zo goed. Toen speelde ik nog niet in zulke mooie zalen. Mag ik een improvisatie met jullie uitproberen? Ik ben gevraagd om iets voor een orkest te componeren. Improviseren met publiek erbij, betekent mijn angst overwinnen.” Het stuk zit zo goed in elkaar, dat ik niets van angst of improvisatie geloof.

Tegen het eind van haar optreden laat Lisa Morgenstern het publiek kennismaken met Bulgaarse muziek. Ritmisch en melodisch zijn volgens haar de kenmerken, waar letterlijk iedereen op verliefd kan worden. Ze leidt een lied in het Bulgaars in. “Eén van de twee mensen zal in de bergen overlijden. Ze mogen allebei een pleidooi houden over waarom ze in leven zouden moeten blijven. De ene zegt dat haar grote liefde op haar staat te wachten. De ander zegt dat haar wat oudere moeder op haar staat te wachten. Besloten wordt om de laatste van de twee te redden, want de grote liefde zal er gedurende een lange tijd stuk van zijn, maar er weer bovenop komen. De moeder zal tot aan het einde van haar leven verwoest blijven.”

Het publiek keurt het antwoord luidkeels goed. Ik blijf met een ietwat hol gevoel stil, want dit antwoord geldt zeker niet voor iedereen. Daarbij, wat zou het toch mooi zijn – zeker in tijden van inwisselbare partners, datingmania en oppervlakkige of vluchtige ‘liefdessnapjes’ – als het antwoord de grote liefde zou zijn geweest. Een liefde die niet van kleur wisselt als een kameleon, maar volhardend blijft schitteren, als gouden parels die aan witte veren hangen en rustig met de wind de wereld over genomen worden.